Livemuziek
Mysteriespelen 2026
Lyriek en ontregeling (26-01-26)
D.G. Kerk - Eemnesserweg, Baarn, NL
Tekst: Laurent Sprooten
Het lijkt niet minder dan een beschaafde middelvinger naar de tijdgeest, de maandelijkse zondagmiddagconcerten die pianist/componist en schrijver Stormvogel onder de evocatieve naam Mysteriespelen organiseert met geestverwante musici. Hoezo gehypete muziek, korte aandachtsspanne, exorbitante entreeprijzen, onpersoonlijke klantbenadering? Niets van dit alles: aan bod komen straight ahead jazz, ambientklanken, jazzrock, progrock, etnische muziek, er wordt tijd genomen voor historische exposés (Stormvogel is amateurhistoricus) en de omgang met het publiek is bijzonder vriendschappelijk. Je wordt bij binnenkomst in het sfeervolle kerkje gastvrij ontvangen en getrakteerd op een gratis drankje, je neemt plaats op een fijne stoel en je wacht rustig op de dingen die gaan komen.
Ruud Breuls
De verwachtingen zijn hooggespannen, want niemand minder dan trompettist Ruud Breuls is vandaag de voornaamste gast. De Limburger Breuls heeft in Nederland en daarbuiten naam gemaakt als een uitgesproken klankpoëet op trompet en bugel. Zo vertoonde hij zijn kunsten onder meer in het Metropole Orkest, de Cubop City Big Band en is hij al jaren lid van de WDR Bigband.
Repertoire
De middag wordt geopend met een fraaie ballad van Carla Bley, waarin Breuls meteen een prachtige gedragen solo op bugel neerlegt, subtiel ondersteund door drummer Arno van Nieuwenhuize, die voor de gelegenheid een kleine shaker hanteert. Breuls speelt met een soort hyper-concentratie die resulteert in een geweldige, immer zuivere toonvorming. Bijzonder indrukwekkend. Hij behoort niet tot de categorie spierballen-trompettisten als Roy Hargrove en Freddie Hubbard, maar zijn aanpak is altijd integer en in dienst van de muziek.
In Footprints, een stuk van Wayne Shorter uit de tijd dat deze bij Miles Davis speelde, komt het samenspel na het bekende thema volledig tot bloei, waarbij opvalt hoe telepathisch de ritmesectie onderling communiceert, terwijl bassist Frans van der Hoeven en Stormvogel pas één keer eerder met elkaar op het podium stonden. Ronduit verrassend is aan het slot de naadloze overgang naar het volgende stuk, waarbij Stormvogel met indringend-sonore synthesizerklanken het Footprints-thema laat ronddobberen en Van der Hoeven vanuit een donkere bas-drone de begintonen van Maiden Voyage van Herbie Hancock weet op te diepen. Pure magie als Breuls hier zijn stralend-heldere trompet overheen laat klinken. En het is Stormvogel’s solo op elektrische piano die het stuk uit zijn gebruikelijke jazzcontext haalt als hij met fijnzinnige arpeggio’s associaties met de Britse jazzrock-band Soft Machine oproept.
Kosmische waarnemingen
Het associëren wordt gedurende het hele concert overigens gestimuleerd door spectaculaire virtuele beelden van onder meer deinende oceaangolven en kosmische waarnemingen die boven het podium geprojecteerd worden. Daarnaast bevatten de projecties ook prachtige sfeervolle foto’s van de hand van Ruud Breuls, die naast muzikaal talent dus ook de gave van het oog blijkt te bezitten.
Kenny Wheeler
In drie stukken van de trompettist en bugel-virtuoos Kenny Wheeler treedt Breuls’ voorliefde voor de lyrische kant van de jazz duidelijk naar voren. Dat Breuls een adept is van deze zachtmoedige Canadees verwondert niet. Wheeler vormde met collega-musici als pianist John Taylor en gitarist John Abercrombie een soort soft power in de luidruchtige nieuwe jazz van de jaren zeventig. Hiermee vormden zij een aanzet voor de introverte, kamermuziek-achtige muziekstijlen waar het bekende Duitse jazz-label ECM groot mee is geworden.
In Wheeler’s fraai doordachte thema’s, zoals Mark Time en For Jan, voelt Breuls zich zichtbaar thuis en kan hij soepel solerend zijn bugel laten klateren en glinsteren. Een deel van de kunst is het dan om de muziek niet naar de al te esthetische kant te laten doorbuigen. Dat kan zonder meer worden toevertrouwd aan Stormvogel die in zijn pianosolo’s, Thelonious Monk indachtig, geregeld het lyrische pad verlaat en tegendraadse ritmische en harmonische figuren laat klinken, waardoor er een prettige ontregeling optreedt.
Ransuil!
Na de pauze voegt mystery guest Peter Lieberom op tenorsaxofoon zich bij het gezelschap en weerklinkt de meeslepende symfonische suite Awakening van Stormvogel, waarin de registers wat forser worden opengetrokken; zeker in het laatste deel, waarin een stuwend thema van de Franse groep Magma is verwerkt, en de twee blazers beurtelings kernachtige venijnige solo’s spelen. Na deze uitzinnige afsluiting wordt als toegift nog de dadaïstische spreekzang Ransuil gespeeld, ditmaal op de tonen van de diep swingende compositie Jean Pierre van Miles Davis. Typisch Stormvogel, een absurdistische tekst koppelen aan de grootste jazz-spirit ooit.
————————————
Stormvogel invites Ruud Breuls met Ruud Breuls (tp, bugel), Stormvogel (keyb, p), Frans van der Hoeven (b), Arno van Nieuwenhuize (dr), mystery guest Peter Lieberom (ts)
25 januari 2026, Baarn, Doopsgezinde Gemeente Kerk (uitverkocht)
