Zondag 1 maart vernam de wereld via de media van het overlijden van pianist. Jan Huydts, twee dagen na zijn 89ste verjaardag. Het regende onmiddellijk berichten op de socials, van talloze betrokkenen. Jan was een bijzondere man, aan wie vele musici dierbare herinneringen koesteren. Ook ik voel me gezegend hem persoonlijk gekend te hebben.

JAZZ

Jan Huydts werd in 1937 geboren in Schiedam. Zijn muzikale aanleg kwam pas aan het licht tijdens zijn middelbare schooltijd in Hilversum. Onder de hoede van de omstreden Pierre Reinards ontwikkelde hij zich tot een vernuftige klaviervirtuoos. Huydts wordt alom geroemd om zijn werk met Wim Sonneveld, maar onder jazzkenners geldt hij als een van de nationale helden die het genre op de kaart hebben gezet. In de jaren 50 begon hij een jazztrio, met onder meer bassist Arend Nijenhuis. De doorbraak volgde spoedig. Hij speelde aan de zijde van Jackie McLean en Art Taylor in Brussel, en met zijn eigen trio won hij de Parool Jazz Parade in het Concertgebouw in Amsterdam. In 1960 speelde hij met Greetje Kauffeld (verschenen in 2015 op het album Young Girl Sunday Jazz), de jaren erna met het kwartet van Tony Vos en het kwartet van Herman Schoonderwalt, destijds de beste jazzbands van Nederland. In 1963 en 1964 verbleef hij in Berlijn, waar hij als pianist in de Blue Note Amerikaanse grootheden als Dexter Gordon, Johnny Griffin en Donald Byrd begeleidde. Ook beklom hij het podium met de bekende drummer Philly Joe Jones.

JAZZROCK

Gaandeweg de jaren 70 richtte Huydts zich op jazzrock. Met de Duitse bassist Ali Haurand vormde hij de band Third Eye, waarbij onder meer spelers als Theo Loevendie en de Jamaicaanse Duitser Wilton Gaynair aanschoven. De Nederlandse reïncarnatie van deze band, met drummer Leo de Ruiter, maakte opnames in 1973, die enkele jaren geleden alsnog werden uitgegeven op het label 678Records. Op hetzelfde label verscheen in 2023 ook Tranquility van de band Dutch Treat, met naast Jan Huydts o.a. Wim Essed en Hans Hollestelle. Met zijn pianocollega Rob Franken en drummer Henk Zomer van Scope, startte hij het project Keyboard Circle. Van het geïnspireerde concert in De Trucker in Pijnacker, dat door de VPRO werd opgenomen, verscheen in 2009 tot veler verrassing een ‘remastered’ CD. Een van de absolute hoogtepunten in de geschiedenis van de progressieve jazzrock, met energieke solo’s op elektrische piano’s en analoge synthesizers, ondersteund door majestueus slagwerk. In de jaren zeventig groeide Huydts uit tot een Rhodes-master van internationale allure. Hij tourde met gitarist Wim Overgaauw en bassist Wim Essed, en werkte nog enkele jaren met Jasperina de Jong.

CONSERVATORIUM

Vanaf de jaren 80 wijdde hij zich aan het hogere onderwijs, om te beginnen als docent piano aan de MPA in Hilversum. Vriend en collega David de Marez Oyens roemt Jan Huydts om zijn werk voor het Hilversums Conservatorium. “Jan maakte van Erie Joesoef’s idee een prachtige Jazzafdeling. Onder zijn bezielende leiding, met liefde voor de muziek en de makers, groeide deze uit tot de internationaal vermaarde jazz opleiding die nu onderdeel is van het Conservatorium van Amsterdam en de AHK.”

Eind jaren 80 kwam ik bij hem op de kamer, omdat ik mij op school niet helemaal thuis voelde. Hij vertelde toen over zijn eigen freejazz & fusionperiode, dat hij juist zoveel had gehad aan de traditionele vormen, om uit los te geraken. Hij vond bovendien dat Karel Boehlee als hoofdvakdocent heel geschikt voor mij was. Had hij ook gelijk in. Het raakte me wel, dat hij zo uitgebreid de tijd voor mij nam. Al heb ik toen toch voor de literatuur gekozen, was het dankzij Huydts dat ik mij qua muziek ben blijven verdiepen, met name in traditionele vormen. Zonder te overdrijven: ik denk dagelijks aan zijn wijze woorden tijdens dat gesprek.

PERSOONLIJK

Na zijn vervroegd pensioen in 1998 organiseerde Jan Huydts concerten in CMS Hilversum, waar ik helaas maar een keer getuige van kon zijn. Andersom werd hij een trouwe bezoeker van mijn concerten in de regio, in Baarn, Hilversum, Soest, Saar ik speelde met Peter Lieberom of SaraLee Vos. Toen we Tony Vos de Amer Award gaven, 20 jaar geleden, zei hij na afloop (wijzend naar Jan, die daar stond): “de volgende moet je aan hem geven, er bestaat geen betere.” Zo. Iemand moet het zeggen. Zelf was Jan extreem bescheiden. Daarna leerden we elkaar alsnog wat beter kennen. Er kwamen etentjes bij Tineke de Nooij, de oma van mijn dochter, samen met Tineke, de vrouw van Jan. Niet elke dag, eigenlijk maar soms, sterker nog: misschien maar een of twee keer… maar het voelde vertrouwd, alsof we vrienden waren. Praten over muziek, over gemeenschappelijke vrienden in de muziek, over piano, synthesizer, het leven en wat dies meer zij. Mooie verhalen. Dat hij ook bas had gespeeld, bij Toon Hermans in de jaren 60, maar ook eerder al, in een jazzorkest op een Amerikaanse legerbasis ergens in Noord Afrika. En natuurlijk de avonturen die Huydts later zou afstaan aan Rudie Kagie voor diens bundel JazzVogels, over het ‘complexe karakter’ van Leo de Ruiter, die tijdens een optreden een pistool trok en het publiek beschoot.

Volgens mij mocht Jan me wel. Hij heeft nog eens een blues voor (over) mij gecomponeerd en opgenomen, samen met een Hilversumse dichter genaamd Ton Luiting. Dat maakte mij wel trots, komend van zo’n piano-fenomeen. Ik ga deze dagen veel van zijn muziek genieten. Draaien in mijn programma ProgJazz op World of Jazz Concertzender. En aan hem denken. En het glas op hem heffen. En over hem schrijven. Herinneringen ophalen. Zijn zachte kwinkslagen tijdens de uitvaart van onze vriend Cees Schrama (2019). Ik herinner me geen letterlijke woorden, wel zijn zachte fluisterstem.